Ĉefpaĝo> El Popola Ĉinio

“voki”词义辨

| 2016-04-05
Bookmark and Share

    在“有必要引进“daĵen-o”(大人)这个新词吗”一文中,我曾指出李士俊先生给“daĵen”(大人)一词的释义“ŝtatoficisto relative altranga kun povo de regado kaj juĝado. Vorto uzata por voki respekte ŝtatoficiston. Ĝi devenas de la ĉinaj vortoj de (granda) kaj ĵen (homo)”中“voki”用法不妥。下面是该文中有关“voki”的一段:

 

    我们看一看释义中的第二句话:Vorto uzata por voki respekte ŝtatoficiston.

 

    这句话译成汉语似乎应该是‘用来尊称国家官员的词’。这里的问题是:‘voki’在世界语中是不是具有汉语中‘称’或‘称呼’的含义?在汉语中,所谓‘称呼’某人,就是用体现某人身分的名称来招呼他。

 

    那么世界语中的‘voki’是不是具有这样的词义呢?按PIV的定义,‘voki’共有三个义项:

    1. laŭtigi la voĉon, por turni al si ies atenton(大声喊,把某人注意力转移到自己身上);

    2. laŭtigi la voĉon, por komprenigi al iu, ke li venu aŭ ion faru(大声叫某人过来或让某人做某事);

    3.iel sciigi al iu, ke li devas veni; inviti(用某种方式使某人知道应该来;邀请)。很显然,世界语的‘voki’根本不具有汉语中‘称呼’的含义。

 

    或许有人会问,《世界语汉语词典》不是也在‘voki’的第二义项下给出了‘称呼’这一对译语吗?我认为这是世汉词典编者的误译,因为它不符合这个词的原来的词义。

 

    还可能会有人问,在《世界语汉语词典》中不是也收有‘voki lin per (laŭ) lia nomo’(该词典译为‘叫他的名字’)吗?这个例句的意思不就是‘用他的名字称呼他吗?’。我仔细地查对一下,PIV在该词的第二义项下并没有这一例句,而只有‘mi vokis vin laŭ via nomo’。据查,这个例句出自《圣经·旧约》《以赛亚书》43章第一节。世界语译文是:‘Ne timu, ĉar Mi vin savos; Mi vokos vin laŭ via nomo, vi estas Mia’(汉语译文是:你不要害怕!因为我救赎你。我曾提你的名召你,你是属于我的。)很显然,这里的‘voki’正是 ‘叫某人来’的意思,根本没有‘称呼’的含义。

 

    那么,在‘用来尊称国家官员的词’中的‘称’(即 ‘称呼’)到底怎样译成世界语呢?其实也很简单,把 ‘vorto uzata por voki respekte ŝtatoficiston’中的‘voki’换成‘titoli’就可以了:vorto uzata por respekte titoli ŝtatoficiston (relative altrangan kun povo de regado kaj juĝado)。按PIV的定义,‘titoli’的第二个义项是‘nomi iun per lia titolo’。”

 

    我曾思考过:中国人为什么习惯于用voki来误译汉语的“称呼”这个词呢?我想可能是受民族语的习惯影响。这里所说的民族语是指汉语和英语两种语言。

 

    先说汉语的习惯影响。在汉语中,“称呼”或“称”的最常用的一个义项是“叫”或“叫作”。比如“大家都称(呼)她大婶儿”这句话中的“称(呼)”可以用“叫”来代替。人们在运用“称(呼)”这个词的时候,常常会联想到“叫”这个词,而一提到“叫”人们就很自然地想到它的两个主要的世界语对译词krii和voki。这里当然用不上krii,而voki这个词的词义似乎和这里所想要表达的意思相近,于是便在没有认真查阅世界语原文词典的情况下用voki来对译“称呼”这个汉语词了。

 

    也许还有另一个可能,那就是受英语习惯的影响。汉语词“叫”在英语中通常的对译词是call,而call的世界语第一个对译词正好是voki。所以我认为,对于几乎把英语当作第二“母语”的某些中国人来说,为了写出或说出正确的世界语,不但要努力克服汉语的习惯影响,而且还要尽量使自己不受英语的习惯影响。

Ipernity: El Popola Chinio

Facebook: EPC El Popola Chinio

Twitter: El Popola Chinio

WeChat: Skani la du-dimensian kodon por legi EPĈ en WeChat

Komento

Gastlibro

Kontonomo Anonimulo
No Comments